Sinan Rifat Gitarları Anasayfa       Yorumlar       Videolar

 



















Sinan Rifat Gitarı
Sinan Rifat Gitarı







7li fan sistemi çıtalama
7li Fan Sistemi Çıtalama







Antonio de Torres
Antonio de Torres Jurado











Hakkında...



Masabaşı işimi yıllar sonra birgün cesaret edip bıraktım ve bir süre nefes almak için dolaşmaya karar verdim. 1994′te gittiğim güzel Hindistan’da, planlamadığım halde yaklaşık 6 yıl kaldım. Uzun kalmak istediğim için, kendime yapacak işler buldum. Bunlardan en uzun süreni el yapımı dericilik oldu. Palmiye ağaçlarının gölgesinde, dalgaların ve kargaların sesi eşliğinde, ellerimle çalışmanın keyfine varmış halde monoton hamlelerle sırımları deliklerden geçirirken yavaş yavaş aklımın köşesinde bir hayal oluşmaya başladı. 2001 yılından beri bu hayali gerçekleştiriyorum.

İspanyol gitar yapımcısı Antonio de Torres, 19. yüzyılın ortalarında kendi döneminde bulunan tasarımların en beğendiği özelliklerini bir araya getirerek günümüz gitarına büyük ölçüde bugünkü şekil ve özelliklerini kazandırdı. “Geleneksel” klasik gitar yapım anlayışı denildiğinde akla Torres, Arias, Simplicio, Esteso, Hernandez, Hauser, Ramirez, Bouchet, Fleta, Friedrich, Kohno, Romanillos gibi büyük ustalar geliyor. Smallman, Dammann, Wagner, Humphrey, Scharpach modern bir yaklaşımla klasik gitar yapımına yeni yönler veren isimlerden bazıları. Ben geleneksel anlayışta klasik gitarlar yapan bir yapımcıyım.

Türkiye’ye geldiğinde Kapadokya’da beraber vakit geçirme fırsatı bulduğum virtüöz gitarist Wulfin Lieske geleneksel gitarların bir hayranıydı ve aradığı lezzeti modern gitarlarda bulamamaktan şikayet ediyordu. Sanatımı öğrenmeye henüz yeni başladığımda Wulfin ile tanışmak, geleneksel yapım anlayışına sadık kalmama neden oldu. Wulfin Lieske’nin “What About This Mr. Tarrega?” albümünde Torres dahil bazı ünlü yapımcıların geleneksel tasarım ve çıtalama sistemleri ile yapmış oldukları gitarların tınılarını, bir yandan açıklamalı CD metnini okuyarak dinleyebilirsiniz. Bu kayıtlar mikrofon ve kayıt ortamının doğal tınıyı değiştirmemesine özen gösterilerek yapılmış. Lieske’yi dinleyince insan gitar yapımının gerilediğini bile düşünmeye başlayabiliyor ama Lieske’ye rağmen daha iyinin ve mükemmelin dayanılmaz çekiciliği değişik yaklaşımlar doğurmaya devam ediyor.

Genelleme yaparsak modern gitar yapımında, alternatif malzeme ve çıtalama sistemleri kullanarak göğsün gerginliğini korurken kütlesini azaltmak isteyen; bu sayede tellere vurduğumuzda sisteme verdiğimiz enerjinin azalan göğüs kütlesini daha verimli hareket ettirmesini amaçlayan bir anlayış var. Göğsü hafifletmek için karbonfiber ya da Nomex gibi hafif ancak mukavemeti fazla olan modern malzemelerden faydalanılıyor. Aynı amaçla ağacın gerginliğine katkısı olmayan kısmını tüketen bakteriler kullanılabiliyor veya oksijensiz bir fırında (tutuşma olmadan) yüksek ısıda göğüs ağaçları "pişirilerek" hafifletiliyor ("torrefication"). Bununla beraber, üretkenliği verimli olmayan gitar yanlıkları kalın yapılarak ses üretimi azaltılıyor ve göğüs için rijid bir kasnak haline getiriliyor. Kimi yapımcılar sırtı göğüsle yakın ilişkide bir “rezonatör” olarak kullanırken, kimileri sırt malzemesinin (ses üretimi açısından) göreceli verimsizliği ve yanlış akortlandığında “canlı” olmasının negatif etkisi olabileceğinden sırtı göğsün ana rezonans modu frekansından uzaklaştırmak için ya çıtalarıyla iyice gerginleştiriyor ya da veya hem de kalınlaştırıyor. Gitar yanlıklarına açılan deliklerle çalan kişinin kendisini daha iyi duyması sağlanmaya çalışılıyor...

Gitar yapımı için avantajlı olan kuru iklimi ve güzelliği nedeniyle seçtiğim Kapadokya’nın Sinasos kasabasında yaşıyorum. 1985'ten beri amatörce gitar çalıyorum, iyi bir gitarın elimin altında nasıl durması, ve nasıl şarkı söylemesi gerektiği konusunda bazı fikirlerim hep oldu, yeni gitarlar yaptıkça bu fikirler gelişmeye ve derinleşmeye devam ediyor. Gitaristlerin beklentilerini dinlemek ve gitarlarım hakkında yorumlarını almak hep öğrenci gözüyle bakmayı gerektiren mesleğimde önemli. Defalarca bana ve gitarlarıma katlanan klasik gitar öğretmenleri, Gutay Yıldıran, Suat İdil, Fatih Yazıcı, Bekir Küçükay, Kağan Korad, Bülent Bıçakcı ve Ahmet Kanneci’nin mesleğimi öğrenmemde ve geliştirmemde payları büyük. Ayrıca benzer hayallerin peşinde koşan ve bildiklerini sık sık paylaşmaktan sakınmayan gitar yapımcısı arkadaşlarım, İbrahim Kırlı ve Suat Çağlayan’a da varlıkları için teşekkür etmeliyim. Büyük bir teşekkürü de beni çok az tanıyan luthier Greg Byers’a borçluyum. Büyük usta Romanillos’un öğrencisi olmuş olan Byers’ı, sırtımı dayayabileceğim aşama aşama ölçüm teknikleri nedeni ile daha ilk başlarda kendime öğretmen seçtim ve internet üzerinden paylaştıklarını mesajlarla pekiştirdim. Çok değişik yönlere sapabilen gitar yapım sanatında Byers’ın anlattığı geleneksel modele sadık kalıp, mümkün olduğunca bunu anlamaya ve öğrenmeye çalıştım. Zaman içinde Byers'ın kullandığı asimetrik çıtalı sistemi bırakıp Antonio de Torres'in simetrik 7'li fan sistemi çıtalamasını kullanan gitar türüne döndüm ve bugün hala çoğunlukla bu tür gitarlar yapıyorum.

Bir gitarı ayrıcalıklı kılan şeyin, kullanılan teknik veya malzemeden ziyade, bütünü oluşturan parçaların uyumu, ilişkisi olduğuna inanıyorum. Yine de yanlış malzeme veya teknikle çok başarılı bir gitar yapmak düşük bir ihtimal. En başta göğüs için kullandığım ağacın fiziksel özelliklerini elimden geldiğince ölçüyorum (yoğunluk, damara dik ve paralel yönde elastikiyet modülleri ve bunlardan türeyen birtakım başka değerler). Uygun bulmadığım ağacı burada terk ediyorum. Kullanılacak ağaç ise özelliklerine uygun şekillendirilen bir proje içinde yerini buluyor. Yapım aşamaları boyunca özellikle göğsün ve sırtın değişik rezonans modlarındaki davranışını takip ederek başarısına inancım olan bir şemaya uyumlu hale getirmeye çalışıyorum (zaman içinde bilgi ve tecrübem değiştikçe bu şema da değişiyor). Parçalar eklendikçe davranış değişiyor ve dokunuşlarla yeniden düzenleniyor. Gitar bittikten sonra geliştirebileceğim yönleri olduğunu düşünürsem tekrar müdahelede bulunuyorum. Ses, kendi başına da karmaşık bir fizik olayı ama bir de insan algısıyla birleşmeyegörsün... Her ne kadar her aşamada sistemli bir şekilde ilerlemeye çalışsamda sihir ve şansın (bilinmeyenlerin?) çorbada hatırısayılır payı oluyor. Bittikten sonra her gitarımı uzman kabul ettiğim kişilere çaldırıyor eksi ve artılarını not alıyor neden sonuç ilişkileri arıyorum.

Anasayfa
Yorumlar
Videolar

Daha fazla bilgi veya gitar denemek için info@sinanrifat.com